![](https://i0.wp.com/aplaabhyas.com/wp-content/uploads/2023/02/netaji-subhashchandra-bos.jpg?resize=236%2C337&ssl=1)
नेताजी सुभाषचंद्र बोस हे भारताचे स्वातंत्र्यसैनिक आणि राष्ट्रवादी नेते होते ज्यांनी ब्रिटीश वसाहतवादी राजवटीपासून देशाच्या स्वातंत्र्याच्या लढ्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. 23 जानेवारी 1897 रोजी कटक, ओरिसा येथे जन्मलेले, ते भारतीय राष्ट्रीय कॉंग्रेसचे सर्वात प्रमुख नेते होते, ज्याला त्यांनी नंतर फॉरवर्ड ब्लॉक तयार करण्यासाठी सोडले.
बोस यांची राजकीय सक्रियता त्यांच्या विद्यार्थीदशेत सुरू झाली जेव्हा ते कलकत्ता विद्यापीठात शिकत होते. 1921 मध्ये, ते भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसमध्ये सामील झाले आणि त्यांच्या प्रमुख नेत्यांपैकी एक बनले. 1938 आणि 1939 मध्ये ते दोनदा पक्षाचे अध्यक्ष म्हणून निवडून आले. मात्र, पक्ष नेतृत्वाशी मतभेद झाल्यामुळे त्यांनी 1939 मध्ये राजीनामा दिला आणि फॉरवर्ड ब्लॉकची स्थापना केली.
बोस हे त्यांच्या “जय हिंद” या प्रसिद्ध घोषणेसाठी देखील ओळखले जातात, जे त्यांनी INA च्या सैनिकांना प्रेरणा देण्यासाठी वापरले होते. स्वातंत्र्य मिळवण्यासाठी भारतीय जनतेला संघटित व्हावे लागेल आणि देशातील सांप्रदायिकता आणि धार्मिक विभाजनाविरुद्ध लढा द्यावा लागेल, असा त्यांचा विश्वास होता.
भारताच्या स्वातंत्र्य लढ्यात त्यांचे महत्त्वपूर्ण योगदान असूनही, बोस यांचे जीवन आणि मृत्यू वादग्रस्त राहिले. तो ऑगस्ट 1945 मध्ये गायब झाला आणि त्याच्या मृत्यूची परिस्थिती खूप वादविवाद आणि अनुमानांच्या अधीन आहे. भारत सरकारने या प्रकरणाची चौकशी करण्यासाठी अनेक समित्या स्थापन केल्या आहेत, परंतु त्याच्या मृत्यूचे गूढ अद्यापही उकललेले नाही.